تبلیغات
کیهان بزرگ - چرا ماه در افق بزرگتر به نظر می رسد؟

اگر به دقت به ابعاد ماه در آسمان و در اوقات مختلف نگاه کرده باشید احتمالاً متوجه این موضوع شده اید که این کره در هنگامی که به افق زمین نزدیک است بزرگ تر از زمانی است که تقریبا در وسط آسمان قرار دارد.

حتی برخی مشاهدات حاکی از آن است که قرص ماه هنگامی که در افق است دو برابر اندازه ظاهری ماه در وسط آسمان به نظر می رسد.



اما آیا فکر می کنید که این احساس دلیل فیزیکی دارد؟ پاسخ منفی است و این پدیده برهان فیزیکی ندارد. البته گاهی نظریاتی مطرح می‌شود که طبق آنها ماه بایستی هنگام طلوع در فاصله ی نزدیک‌تری از زمین باشد و یا اینکه لایه‌های اتمسفر زمین در ناحیه افق همانند عدسی عمل می‌کند. این توجیحات درست به نظر می رسند اما در حقیقت کاملا اشتباه اند.


در مورد نظر اول باید گفت که برعکس هنگامی که ماه در افق است حدود 6300 کیلومتر دورتر از آن هنگامی است که بالای سر ما قرار دارد. اما در مورد دوم ، صرف این موضوع که جو همچون عدسی عمل می‌کند، درست است؛ ولی این موضوع سبب بزرگ شدن ماه نمی شود. در واقع جو زمین مسیر پرتوهای نور را تغییر می‌دهد و همین موضوع سبب تغییر شکل ظاهری اجسام در حوالی افق می‌شود، و اثر شکست نور در افق که به دلیل عبور نور از لایه‌های بیشتری از جو اتفاق می‌افتد، کم نور شدن و زرد شدن ماه را به دنبال دارد و باعث به هم ریختگی شکل آن می‌شود. و در نهایت بر اثر شکست نور در افق، ماه باید کوچک‌تر از آن چیزی که در بالای سر به نظر می‌آید، دیده شود؛ اما ما آن را بزرگتر می بینیم!


دلیل اصلی این احساس فقط یک توهم است که ناخواسته در همه‌ی ما ایجاد می‌شود.


به این ترتیب وقتی قرص ماه را در افق و در کنار مناظر نزدیک زمین مثل درخت، کوه، خانه و مشاهده می کنیم، ماه بزرگ‌تر تصور می‌شود. برای توضیح باید به این مسئله اشاره کرد که بسیاری از ما تصور می‌کنیم که آسمان تخت‌تر از یک نیم‌ کره است، یعنی آسمان را به جای آنکه شبیه یک گنبد نیم دایره ای تصور کنیم؛ آن را بیشتر شبیه به یک نعلبکی می‌دانیم. آسمان را به آن صورت تصور می کنیم که فقط در افق انحنا دارد و در ناحیه وسط تقریبا صاف است؛ حال با توجه این تصور غلط، ما اشیا را در افق دور تر از وسط آسمان فرض می کنیم حال آنکه هر دو موقعیت کاملا یکسان است. با توجه به مطلب گفته شده نتیجه می گیریم هنگامی که ماه در افق است، ذهن ما، ماه را در فاصله ی دورتری نسبت به هنگامی که در بالای سر ما قرار دارد، تداعی می کند. از این رو ذهن ما، ماه را بزرگ تر احساس می کند تا این تناقض را برطرف سازد و این چنین ماه را در افق بزرگتر احساس می‌کنیم. به عبارت ساده تر ذهن انسان دو تصور غلط را همزمان در خود دارد؛ اول آنکه ماه را در افق دورتر تصور می کند و دوم اینکه آن را بزرگتر می پندارد. (به عبارتی؛ ذهن، ماه را بزرگ تر فرض می کند تا دور بودن آن را جبران کرده باشد.)

تمام این اتفاقات در ذهن ما انجام می گیرد و در واقعیت هیچ اتفاق خاصی رخ نمی دهد. 






طبقه بندی: منظومه شمسی،
برچسب ها: ماه، شکل ظاهری، شکست نور،

تاریخ : پنجشنبه 1394/04/18 | 02:15 | نویسنده : محمد کاشانی | نظرات
.: Weblog Themes By BlackSkin :.